image

Birleşik bir KDP-KYB ve Peşmerge ittifakı, güçlü bir Kürdistan Bölgesinin anahtarıdır. İran ve Türkiye sözde istikrarsızlaştırılmış bir Kürdistan Bölgesine karşı çıksalar da birleşik bir KYB-KDP ordusu ve Kürdistan Bölgesi Güvenlik Konseyi’nin istikrarından (KBGK) hoşlanmayacaklardır.


PeyamaKurd - Karizmatik liderinin yokluğundan bu yana Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin otoritesi dağıldı ve parti kargaşa içinde.

Kürdistan Bölgesel Yönetiminin (KBY) varlığı ve istikrarı esasen, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) ile Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) arasındaki ilişkiye dayalı ilerleyen bir sürece bağlıdır. 

Ancak karizmatik liderinin yokluğundan dolayı KYB'nin otoritesi dağılmış ve parti darmadağın olmuş bir vaziyette. 

The Jerusalem Post gazetesi bu haftaki köşe yazısında Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) içinde var olan otorite sorunu ve parti içindeki kargaşaya yer verdi. Gazete, Lahor Talabani’nin, KYB’yi ele geçirmeye çalıştığını, kendine ait birimler kurduğunu ve Lahor Talabani’nin KDP’ye olan nefretini ele aldı. Özellikle Celal Talabani’nin ölümünden sonra büyük bir dağılma ile karşı karşıya kalan KYB’nin, Bafel Talabani’nin gelmesi ile beraber yönetim anlamında iyi biçimde toparlanması ve KDP ile yakınlaşması ele alınıyor.

“Lahor Talabani’nin KDP nefreti, birliği tehdit ediyor”

Lahor Talabani, KDP'ye karşı nefrete dayalı kişisel siyasetiyle KYB'nin fiili lideri olarak ortaya çıktı ve KYB’nin birliğini tehdit etti. Lahor, ABD ile iyi ilişkiler sürdürdü ve görünüşte İran'dan uzaklaştı ayrıca iddialara göre ona bağlı Kürdistan Yurtseverler Birliği istihbarat servisi (Zanyari) Kasım Süleymani'nin öldürülmesi olayına da karıştı. 

Ancak Lahor’un kuzeni Bafel Talabani onu devirdi ve Lahor Talabani'nin darbe dediği bir hamle gerçekleştirdi. Ama Lahor Talabani'nin parti içindeki sürtüşmeleri onun devrilmesine yol açtı. KYB liderleri ve komutanlarına göre Lahor Talabani görevini kötüye kullanmakla suçlandı. 

Kürdistan İşçi Partisi'nin (PKK) iktidar üçlüsünden birisi olan Duran Kalkan ise yaşanan gelişme sonrası, Lahor Talabani'ye destek verdi ve hareketi Lahor Talabani'ye karşı bir darbe olarak adlandırarak durumu daha da karmaşık hale getirdi. 

“Lahor gerekli gördüğü yerlere, kendi adamlarını yerleştirdi”

KYB'deki iktidar mücadelesi, 2012'de Bafel'in babası Celal Talabani'nin yokluğundan sonra başladı. Partinin merkezi otoritesi parçalanırken, yalnızca askeri ve istihbarat servisleri ayakta kaldı. KYB'nin seçkin istihbarat gücü partinin istihbarat birimi olan Zanyari adlı istihbarat servisidir. Zanyari’nin ilk günlerinden itibaren Bafel söz konusu oluşumda yer aldı. Lahor döneminde ise Zanyari Lahor’un kendi basını, medyası ve kadrosuyla kişisel bir güç haline geldi.

Lahor, 2013 yılında İstihbarat servisinin direktörü oldu ve KYB'yi kontrol etmeye başladı. Önceki yönetmenler genellikle siyasetten kaçınırdı. Fakat KYB liderliğinden sızan bilgilere göre, “Lahor Talabani, KYB üyelerini görevden aldı ve onların yerine istihbarat üyelerini yerleştirdi.” 

Lahor’un ekibi sadece istihbarat servisi ve istihbarat birimine güveniyordu. Ekip, KYB-İran sınırından mal kaçakçılığı da yaptı. 

Bafel Talabani, Lahor’un gücü için bir tehditti çünkü Lahor, Bafel'in sahip olduğu şeyden, yani babasının meşruiyetinden yoksundu. Çok az askeri eğitim almış eski bir işletme sahibi olan Lahor Talabani, kendi etrafında bir kişilik kültü inşa etti ve eski KYB müessesesinin çoğunu dışladı. Siyasi görüşleri, güvenlik ve istihbarat aygıtları içinde şekillendi ve bu da onu uzlaşmayı başarısızlıkla eşitlemeye yönlendirdi. 

Öte yandan Bafel askeri eğitimden geçmiş ve Zanyari’nin ilk günlerinde katılım sağlamıştı. KYB müessesesi ile de yakın ilişkiler içindeydi.

Lahor ABD, İran, Bağdat ile iyi ilişkilere sahipti. Gücünü pekiştirdikten sonra KYB'nin dördüncü kongresini topladı ve oyların çoğunu toplamayı başardı. Bafel ile birlikte eş başkan oldular. Lahor’a muhalif isimler, kongreyi gayrimeşru olarak nitelendirirken yandaşları onu partiye yeni insanlar kazandırdığı için reformcu olarak nitelendirdi. Lahor Talabani, bu olayla gücünü pekiştirse de mücadele daha da kızıştı.

Bafel, Zanyari’nin genel merkezini görevden aldığında ve istihbarat servisi yöneticilerini değiştirdiğinde Lahor güçsüz kaldı. İstihbarat servisi, toplu gözetleme için kullanıldı ve Bafel'i zehirlemeye çalıştılar. Daha sonra Lahor’a çalışan bir casus Bafel'in evinde tutuklandı. Bu olaylar, Zanyari ve istihbarat servisini daha da politize etti ve onları doğrudan güç mücadelesine soktu. 

"PKK-KYB ilişkileri 1980'lere kadar uzanıyor”

Lahor Talabani'nin ekibi Türkiye'yi kendilerine karşı komplo kurmakla suçladı. Ancak Lahor Talabani'nin PKK'ya yardım etmesine rağmen Türkiye'nin Yeşil Bölge’de (YNK’nin hakim olduğu alanlar) gerçek bir etkisi yok. PKK-KYB ilişkileri 1980'lere kadar uzanıyor. PKK'ya yardım etmek, KYB'nin KDP'yi güçsüzleştirmesine yarıyor. 

Güvenli ve güçlü bir Kürdistan Bölgesi, bölgenin güçleri arasında birlik ile beraberlikte gelirdi ancak Lahor Talabani’nin, KDP'ye muhalefeti buna engel oldu. 

Birleşik bir KDP-KYB ve Peşmerge ittifakı, güçlü bir Kürdistan Bölgesinin anahtarıdır. İran ve Türkiye sözde istikrarsızlaştırılmış bir Kürdistan Bölgesine karşı çıksalar da birleşik bir KYB-KDP ordusu ve Kürdistan Bölgesi Güvenlik Konseyi’nin istikrarından (KBGK) hoşlanmayacaklardır.

İstihbarat servisi ve Zanyari, resmi olarak Kürdistan Bölgesi Güvenlik Konseyi'nden (KBGK) çerçevesinde faaliyet göstermektedir. Ancak Lahor, istihbarat servisi ve Zanyari’yi, KRSC'den izole etti. 

Lahor Talabani'nin gitmesiyle, birleşik bir YNK için umutlar yeniden canlandı. YNK’nin, Erbil'in güvenliği için bel bağladığı Amerikan güçlerine ev sahipliği yapması için, ABD ile İran arasındaki ilişkileri dengelemesi ve birini diğerinin zararına düşmanlaştırmaması gerekiyor. 

Birleşik bir KYB, ve KDP’nin olumlu ilişileri dünyadaki en çok zulüm gören uluslardan birinin güvenliğini de garanti edebilir. 


 

⇔ Çeviri: PeyamaKurd 

 


⇒ Farklı konulardaki analiz ve görüşlere bu LİNK üzerinden ulaşabilirsiniz