image

PeyamaKurd - Türkiye, ABD güçlerini Doğu Suriye’den (Rojava) çıkarmak için Rusya ile birlikte çalışmayı umuyor. Ayrıca Suriye başta olmak üzere bölgesel konularda Rusya ile daha yakın koordinasyon arıyor. 

Ankara'nın son planının ne olduğu henüz belli değil, çünkü geçmişte Suriye'yi Türkiye'nin çıkarları için kullanmak amacıyla bazı bölgelerini -özellikle de Kürtlerin yaşadığı bölgeleri- kontrol altına alarak etnik manada temizledi. Rusya, Suriye rejimini destekliyor ve görünüşe göre Suriye ihtilafının karşısında, ancak iki ülke de ABD'nin bölgedeki rolüne birlikte karşı çıkıyor. 

The Jerusalem Post yazarı Seth Frantzman dün kaleme aldığı yazısında Rusya ve Türkiye ilişkilerini ele aldı. Frantzman’ın "Türkiye, Suriye'de Rusya ile daha yakın ittifak arayışında” başlıklı yazısında Ankara’nın, Rusya ile yakınlaşarak ABD’nin , Suriye ve Orta Doğu’daki etkisini kırmayı hedeflediğini ve Suriye’de oluşturulması planlanan yeni anayasada söz sahibi olmak istediğini belirtiyor. 

“Trump yönetiminin Türkiye ile yakın bağları vardı”

Rusya ve Türkiye bugünlerde ABD'ye karşı ortak çalışıyor. Bu durum, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Suriye'deki barışın Ankara ve Moskova arasındaki ilişkilere bağlı olduğunu söylediği Soçi'deki zirvede açıkça ortaya çıktı. 

Türkiye medyası, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye ihtilafı bağlamında ülkesinin Moskova ile ortak eylemlerinin öneminin altını çizdi” açıklamasında bulundu. Türkiye'de gerçek bir muhalefet medyası yok ve bu nedenle Türk medyasındaki açıklamalar büyük ölçüde AKP'nin görüşlerini yansıtmakta. 

Türkiye, Suriye Demokratik Güçlerini (SDG) “terörist” olarak görüyor. Suriye'nin doğusundaki Hristiyan, Kürt ve Ezidi azınlıkları taciz etmek için SDG mevzilerini bombalıyor ve insansız hava araçları ile Türkiye yanlısı Suriyeli aşırı grupları kullanıyor.  

Donald Trump yönetiminin üst düzey üyelerinin Türkiye ile yakın bağları vardı. Yönetimle çalışmadan önce genellikle düşünce kuruluşlarında da beraber hareket ettiler. Ankara ile Erdoğan yanlısı görüşlerin uzun bir geçmişi de bulunuyor.

Onların argümanı Türkiye’nin, Suriye'de desteklediği cihatçılar ve radikal gruplarla birlikte güçlendirilmesi gerektiğiydi. Ankara, insanlığa karşı suçlar ve azınlıklara ve kadınlara yönelik saldırılara karışan Ahrar al-Sharqiya gibi radikal grupları destekledi. Hatta bazı durumlarda eski ABD'li yetkililer, ABD'nin Türkiye'yi Hayat Tahrir el-Şam gibi El Kaide bağlantılı gruplarla çalışması için desteklemesi gerektiğini ima etti. Amaçları cihatçıları Suriye rejimine karşı kullanmaktı ama Türkiye bu aşırılık yanlısı kalabalığı Kürtlere karşı harekete geçirmek istedi.

“Türkiye bugün rotayı biraz tersine çeviriyor”

Türkiye ve Trump yönetimi ters düştüğünde Ankara, sırayla Rus S-400 hava savunma sistemleri satın almaya başladı ve Suriye ile ilgili konularda Tahran ile Moskova'nın artan bir ortağı oldu. 

Türkiye bugün rotayı biraz tersine çeviriyor. Müslüman Kardeşler ve Hamas'ın desteğinden geri adım atarak, Mısır ve BAE… Yani önceden tehdit ettiği ülkeler ile daha fazla “ilişki” arıyor. Türkiye ayrıca Azerbaycan, Libya ve son yıllarda çatışmayı alevlendirdiği diğer bölgelerdeki rolünü de ortadan kaldırmak istiyor. 

Soçi'deki toplantı bu zeminin ortasında gerçekleşiyor. Türkiye, Suriye'deki Biden yönetimine baskı yapmak istiyor ancak bunu en iyi nasıl yapabileceğini tartıyor.  

Putin ve Erdoğan, Soçi’de ekonomik sektör ve uluslararası ilişkilerdeki gündemi tartıştı. Putin, özellikle iki ülkenin Suriye ve Libya'daki durumla ilgili başarılı işbirliğine dikkat çekti. Ayrıca merkezin Dağlık Karabağ'daki ateşkesi kontrol altına alma çalışmalarına da odaklandı. Putin bu durumu bölgede “istikrar”ın garantisi olarak görüyor.

Rusya bu politikalar ile İran ve Çin ile beraber ABD'yi yalnızca doğu Suriye'den değil, belki Irak'tan da çıkarmayı hatta Orta Doğu’daki ABD etkisini azaltmayı hedefliyor. 

“Türkiye'nin Suriye'deki amacı radikal çete grupları Kürtlere karşı kullanmak”

Türkiye'nin Suriye'deki amacı radikal çete grupları Kürtlere karşı kullanmak ve onları Ankara'nın silahı haline getirerek rejiminin iktidara geri dönebilmesi için onları marjinalleştirmek. Rusya, Suriyeli isyancılar sorununu ortadan kaldırmanın en iyi yolunun bu olduğu konusunda Türkiye ile hemfikir, ancak Moskova bile Suriye rejiminin HTŞ'yi ortadan kaldırması ve Suriye üzerindeki etkisini yeniden kazanması için en iyi yolu bulamıyor. 

Bu arada Cenevre’de, Suriye için yeni bir anayasa hazırlanması planı yapılıyor ve Birleşmiş Milletler (BM) bunu destekliyor. Gerçek güç politikasının bir yan gösterisi olan bu efsanevi tartışmalar, Rusya ve Türkiye açısından Şam'da yeni bir anayasa elde edebileceklerine dair umutların hayalini taşıyor.